Nederland / Gapinge / Torenkerk / De Backer / 1755

 

Kerkgebouw

De toren van de Gapingse dorpskerk dateert uit de eerste helft van de vijftiende eeuw en heeft als enige dorpskerk op Walcheren onbeschadigd de Tachtigjarige Oorlog overleeft. De toren werd gebouwd tegen een waarschijnlijk nog houten kerkje en was opgetrokken op een H-vormige plattegrond. Dat wil zeggen dat er een brede hoge onderdoorgang dwars door de toren is aangebracht, zodat deze eigenlijk op twee brede zijmuren rust.

Het koor van de kerk dateert uit het midden van de vijftiende eeuw en het huidige schip werd pas omstreeks 1500 in zijn huidige vorm opgetrokken.

In de periode 1920-1922 werd de toren van zijn pleisterlaag ontdaan en onder leiding van architect A.A. Kok te Bussum maakte men ook de hoge ingangsnis weer volledig zichtbaar.

 

Rond 1900 was in het schip van de kerk een school gesitueerd, waarbij allerlei muurtjes waren opgetrokken en vensters waren dichtgemetseld.

Na de Tweede Wereldoorlog werden deze wijzigingen in het kerkschip ongedaan gemaakt. Ook werden verzakkingen, veroorzaakt door de inundatie van Walcheren in de periode 1944-1946, zo veel mogelijk verholpen. Onder leiding van architect E.P. Messer uit Amsterdam werd een glazen afscheiding tussen kerk en schip opgetrokken. De kerkgemeente is namelijk zo klein dat deze uitsluitend in het koorgedeelte kerkdiensten houdt.

 

Orgel

Het orgel voor de Torenkerk te Gapinge is rond 1760 gebouwd, vermoedelijk door de Middelburgse orgelbouwer Ludovicus de Backer of een van zijn leerlingen. Zeker is het dat het orgel van Zeeuwse herkomst is, aangezien in de hoeden van enkele gedekte pijpen stroken van de Middelburgse Courant uit 1804 zijn teruggevonden.

In 1833 was het vermoedelijk al in het bezit van Abraham de Landmeter, een vermogend aannemer te Middelburg. Waarschijnlijk werd het te koop aangeboden aan de Doopsgezinde Gemeente in Middelburg, maar werd niet verkocht.

In 1873 werd het orgel gelegateerd aan de Hervormde Gemeente te Oostkapelle. Daarnaast was een geldsom f1700,- beschikbaar om uit de rente daarvan de kosten van onderhoud en organist te bestrijden. Het orgel werd geplaatst op een op drie ijzeren kolommen rustend 'platform' aangebracht en op 20 juli 1873 in gebruik genomen.

In 1903 werd het orgel voor f350,- verkocht aan de Hervormde Gemeente van Gapinge. De beelden van het orgel zijn achtergebleven op de orgelgaanderij te Oostkapelle.

In 1985 is het orgel gerestaureerd door de firma Pels & van Leeuwen te 's Hertogenbosch. Adviseur hierbij was Jan Jongepier, die het fraaie instrument bespeelde bij de ingebruikname.

 

Dispositie:

 

Manuaal:

Prestant disc. Holpijp Prestant Fluit Quint basc. Octaaf Cornet disc.

8 voet 8 voet 4 voet 4 voet 1 1/2 voet 2 voet III sterk

Samenstelling Cornet: c1 2 2/3 - 2 - 1 3/5

 

Overige gegevens:
Manuaalomvang: C-c’’
Stemming: werckmeister III
Toonhoogte: a’ = 420 Hz
Tractuur: mechanische sleeplade

 

Winddruk: 63 mm              

 

Screenshot:

 

 

Geluidsfragmenten:

 

Psalm 37 (voorspel uit koraalboek Marco den Toom)

Psalm 129 (voorspel uit koraalboek Marco den Toom)

Psalm 144 (voorspel uit koraalboek Marco den Toom)

 

Videofragmenten:

 

 

Terug naar overzicht >>